هند سرزمینی است که وقتی به آن سفر میکنید، دیگر همان آدمِ سابق به خانه برنمیگردید! اگر فکر میکنید که در هند فقط با تاجمحل و غذاهای تندوتیز روبهرو میشوید، سخت در اشتباهید! اولین سفر به هند همیشه پر از عجایب، تضادها، رنگ و تجربههای عجیبوغریب است که شاید در هیچ جای دیگر دنیا پیدا نکنید. در این مقاله، به ۱۵ چیزی میپردازیم که در سفر به هند، هر ایرانی را غافلگیر میکند. برای درک بهترِ فرهنگ یک مقصد جدید، با مجله گردشگری توریزما همراه باشید.
هند کشوری نیست که فقط با خواندن و شنیدن بشود شناخت. باید پا به این دنیای شگفتانگیز بگذارید تا شگفتیهایش یکییکی شما را غافلگیر کند. اگر میخواهید سفری پر از رنگ، انرژی و تجربههای خاص داشته باشید، تور هند انتخابی است که هرگز فراموش نخواهید کرد. اگر فکر میکنید فقط با تاجمحل و غذاهای تند روبهرو میشوید، سخت در اشتباهید! سفر به هند پر از تضاد، رنگ، بو و تجربههای عجیبوغریب است که شاید در هیچ جای دیگر دنیا سراغش را نگیرید.
حیوانات در خیابان
گاوهایی که وسط خیابان آرام راه میروند، میمونهایی که روی دیوارها میپرند و حتی فیلهایی که در شهر دیده میشوند، بخشی از زندگی روزمره هستند.
اولین باری که به هند سفر کردم، هنوز چند ساعت از ورودم به دهلی نگذشته بود که با صحنهای روبهرو شدم که باورش برایم سخت بود. در خیابانی شلوغ و پر سروصدا، جایی که ماشینها با بوقهای بیپایان و موتورسیکلتها با سرعت از کنار هم رد میشدند، ناگهان یک گله گراز با خونسردی کامل از وسط خیابان عبور کردند! رانندهها انگار عادت داشتند؛ نه کسی بوق زد و نه کسی عجله کرد که آنها را دور کند. تنها من بودم که با چشمان گرد از تعجب، این صحنه را تماشا میکردم.
بعد از آن، حضور حیوانات در زندگی روزمره هندیها برایم به تجربهای عجیب و درعینحال جذاب تبدیل شد. گاوها را میدیدم که وسط چهارراه ایستادهاند و کل ترافیک شهر را متوقف کردهاند؛ انگار پادشاهان خیاباناند و هیچکس هم جرئت ندارد چیزی بگوید. یا میمونهایی که روی دیوارها و پشتبامها میپریدند و با شیطنت هرچه دم دستشان بود، میقاپیدند. در بعضی شهرها حتی فیلهایی را دیدم که بهعنوان حیوان بارکش در جشنها استفاده میشدند. اما عجیبترین مورد طاووس بود! بله تعجب نکنید اگر در سطح شهر دیدید طاووس در حال راه رفتن یا پرواز در ارتفاع پایین است.
برای ما ایرانیها، دیدن این صحنهها باورکردنی نیست. در کشوری با این سطح از فقر، شاید انتظار داشته باشید مردم حیوانات را به چشم منبع غذا ببینند. اما واقعیت این است که مذهب و باورهای عمیق هندیها اجازه چنین کاری را نمیدهد. گاو در آیین هندو مقدس است، بسیاری از مردم گوشت خوک یا حتی مرغ نمیخورند، و همین باعث میشود حیوانات در شهرها آزادانه بچرخند، بیآنکه کسی متعرضشان شود.
برای من، این همزیستی عجیب انسان و حیوان یکی از متفاوتترین تجربههای سفر به هند بود. انگار در خیابانها همهچیز جریان دارد: آدمها، خودروها، فروشندهها و حیواناتی که آزادانه سهم خود را از زندگی شهری میگیرند. صحنهای که شاید ابتدا برایتان غیرعادی و حتی شوکهکننده باشد، اما خیلی زود متوجه میشوید که بخشی جدانشدنی از روح پرهیاهوی هند است.
رستورانهای بدون قاشق و چنگال!
یکی از صحنههایی که در سفر به هند حسابی من را غافلگیر کرد، ورود به رستورانی بود که روی در آن نوشته بودند: «استفاده از کارد و چنگال ممنوع». در ابتدا فکر کردم شوخی است، اما وقتی غذا رسید، دیدم همه مشتریها با دست درحال خوردن هستند. برای هندیها این موضوع بخشی از فرهنگ و باورشان است؛ آنها معتقدند غذا باید با انگشتان لمس شود تا طعمش واقعی حس گردد. شاید در نگاه اول برای یک ایرانی عجیب یا حتی کمی سخت باشد، اما بعد از چند لقمه متوجه میشوید که این تجربه، شما را بیشتر با روح غذا و فضای محلی پیوند میدهد. باور کنید هیچ قاشق و چنگالی نمیتواند حس خوردن کاری داغ یا برنج ماسالادار با دست را منتقل کند.
علاقه هندیها به عکس گرفتن با گردشگران
یکی دیگر از تجربههای شیرین و غیرمنتظره در سفر به هند، برخورد مردم محلی با گردشگران است. بارها پیش میآید که وسط بازار یا حتی در یک معبد شلوغ، خانوادهای هندی جلو میآیند و با لبخند از شما میخواهند که با آنها عکس بگیرید. جالبتر اینکه وقتی میفهمند اهل ایران هستید، شور و شوقشان چند برابر میشود. بعضیها حتی چند کلمه فارسی بلدند یا با کنجکاوی درباره ایران سؤال میپرسند. این رفتار دوستانه و صمیمی باعث میشود حس کنید غریبه نیستید و خیلی زود با مردم ارتباط بگیرید. برای من، این لحظهها از زیباترین یادگاریهای سفر به هند بودند.
جنگل سیم و کابل!
یکی از صحنههایی که در همان روزهای اول سفر در خیابانهای دهلی یا بمبئی شما را غافلگیر می کند، سیمهای برق و تلفن است که مثل تودههای درهم پیچیده و بیسروته، در بالای سر مردم آویزان هستند. کابلها آنقدر درهمپیچیدهاند که اگر وسواسی باشید، تحمل دیدن آن هم برایتان سخت است!
در اولین سفرم به هند، ابتدا فکر کردم شاید فقط در یک محله یا خیابان قدیمی اینطور است، اما هرچه بیشتر در شهرها گشتم، فهمیدم این تصویر عجیب بخشی از واقعیت زندگی روزمره هندیهاست.
برای کسی که به خیابانهای منظم و تیرهای برق نسبتاً مرتب در ایران عادت دارد، دیدن این آشفتگی سیمها باورکردنی نیست. تصور کنید صدها کابل برق، تلفن و اینترنت، همه روی یک تیر چوبی یا فلزی آویزان باشد، بدون هیچ نظم خاصی. اما نکته جالب اینجاست که با وجود این هرجومرج ظاهری، زندگی مردم بهخوبی جریان دارد؛ مغازهها برق دارند، تلفنها کار میکنند و کسی هم چندان به این آشفتگی اعتنایی ندارد.
این تصویر برای من یک نماد از هند بود: جایی که شاید نظم غربی در آن دیده نشود، اما زندگی با همهی بینظمیاش جریان دارد، پررنگ، شلوغ و پر از انرژی.
آلودگی هوای دهلی؛ جایی که مه، دود است!
وقتی برای اولین بار پا به دهلی میگذارید، ممکن است با دیدن لایهای سفید و ضخیم در هوا فکر کنید که با یک مه رمانتیک صبحگاهی روبهرو هستید. اما حقیقت چیز دیگری است؛ آنچه میبینید ترکیبی از دود، گردوغبار و آلودگی شدید است که در روزهای پاییزی و زمستانی، نفس کشیدن را سخت میکند.
این آلودگی بهقدری سنگین است که گاهی فرودگاهها بسته میشوند و حتی خود هندیها ماسک بر صورت دارند. برای ایرانیهایی که عادت دارند هوای مهآلود را با زیباییهای شمال کشور مقایسه کنند، دیدن این منظره واقعاً شوکآور است. عجیبتر اینکه مردم محلی با آرامش در این فضا زندگی میکنند و روزشان را ادامه میدهند، انگار که هیچ اتفاقی نیفتاده.
مردهسوزی در گنگ؛ واقعیتی که از نزدیک میبینید
شاید هیچ تجربهای در هند بهاندازه رود مقدس گنگ در بنارس (واراناسی) شما را دچار غافلگیری نکند. کنار این رودخانه، مراسمی جریان دارد که برای ما ایرانیها هم عجیب و هم تکاندهنده است: مردهسوزی در فضای باز. خانوادهها پیکر عزیزانشان را با گل و پارچههای رنگی به کنار رود میآورند، آتش روشن میکنند و در میان دعا و نیایش، پیکر در آتش میسوزد. سپس خاکستر او را در آب گنگ رها میکنند؛ آبی که در همان لحظه کودکان در آن بازی میکنند و زنان لباس میشویند.
این صحنه ادم را تکان میدهد. شاید ساعتها محو تماشا شوید، با احساسی بین حیرت، احترام و بهت. برای گردشگران، دیدن چنین مراسمی یکی از عجیبترین برخوردهای فرهنگی در سفر است؛ چیزی که هرگز در کتابهای راهنما به شما حس واقعیاش منتقل نمیشود.
ترکیب افراطی فقر و ثروت
در یک خیابان ممکن است قصرهای لوکس و آسمانخراشها کنار محلههای بسیار فقیر بنشینند. این تضاد برای بیشتر ایرانیها شوکآور است.
زنان زحمتکش هند
یکی از صحنههایی که در سفرم به هند هیچوقت فراموش نمیکنم، دیدن زنانی بود که آجر و مصالح ساختمانی را روی سرشان حمل میکردند تا در ساخت و ساز کمک کنند. وقتی برای اولین بار این منظره را دیدم، واقعاً شوکه شدم. تصور میکنم در ذهن بسیاری از ما، کارهای سخت ساختمانی مختص مردان است، اما این زنان با صبر و قدرت باور نکردنی، روزانه ساعتها این کار طاقتفرسا را انجام میدهند.
صحنهای که من دیدم، زنانی با لباسهای رنگارنگ هندی، با تعادل شگفتانگیز آجرها را روی سرشان گذاشته بودند و در کنار مردان کار میکردند. نگاه کردن به آنها باعث شد به این فکر کنم که در هند، زنان نقش فعال و سختکوشانهای در زندگی روزمره دارند، حتی در شرایط اقتصادی و اجتماعی دشوار. این تجربه نه تنها غافلگیرم کرد، بلکه احترام و تحسینم را نسبت به تلاشهای بیوقفهی زنان هندی دوچندان کرد.
بوی ادویهها در همهجا
از بازارها تا رستورانهای کوچک خیابانی، بوی فلفل، کاری و زنجبیل همهجا پیچیده است. حتی ممکن است لباسهایتان هم تا آخر سفر بوی ادویه بگیرد!
قطارهای عجیب و رنگارنگ
سفر با قطار در هند فقط یک جابهجایی ساده نیست؛ تجربهای است که شما را با تنوع فرهنگی و ریتم زندگی روزمره مردم این کشور آشنا میکند. در هیچ جای دنیا چنین ترکیبی از رنگ، صدا، بو و آدمها را در یک واگن قطار پیدا نمیکنید.
سفر با قطار در هند، خودش یک ماجراجویی تمامعیار است. من اولین بار که در سفر هند سوار قطار شدم، حس میکردم وارد یک فیلم بالیوودی شدهام؛ واگنها پر از مسافرانی از هر سن و سال و طبقه اجتماعی، با لباسهای رنگارنگ و صداهایی که از هر طرف میآمد. یکی داشت با صدای بلند دعا میخواند، دیگری مشغول صحبت با خانوادهاش بود، و چند نفر هم در گوشهای با خندههای بلند کارت بازی میکردند.
اما چیزی که این تجربه را خاصتر میکرد، حضور فروشندهها بود. در طول مسیر، مدام افرادی از راه میرسیدند که هر کدام چیزی برای فروش داشتند: از چای ماسالا در لیوانهای سفالی گرفته تا تنقلات و غذاهای محلی. بوی ادویهها کل واگن را پر کرده بود و مقاومت در برابر امتحان کردنشان تقریباً غیرممکن بود.
یکی از صحنههایی که هرگز فراموش نمیکنم، وقتی بود که قطار در ایستگاهی کوچک توقف کرد و گروهی از نوازندگان محلی سوار شدند. آنها با سازهای سنتی شروع به نواختن کردند و برای چند دقیقه واگن تبدیل شد به یک جشن کوچک سیار!.
برخورد متفاوت هندیها با گردشگران ایرانی
خیلیها بهمحض شنیدن «ایران» کنجکاو میشوند. ممکن است با لبخند و حتی چند جمله فارسی شما را شگفتزده کنند.
تنوع مذهبی و فرهنگی باورنکردنی
یکی از چیزهایی که بیش از همه در هند مرا شگفتزده کرد، تنوع خیرهکننده مذهبی و فرهنگی بود. در همان روزهای اول سفر، در شهری کوچک وارد محوطهای شدم که در چند قدمی هم، مسجدی با گنبد سبز، معبدی هندو با مجسمههای رنگارنگ و پر از صداهای زنگ و دعا، و حتی یک کلیسای کوچک قدیمی وجود داشت. چیزی که عجیبترش میکرد، این بود که مردم بدون هیچ مشکل و تنشی در کنار هم عبادت میکردند؛ مسلمانها نماز میخواندند، هندوها در حال نیایش بودند، و چند نفر مسیحی شمع روشن میکردند. همه در یک فضا، در آرامش.
برای منِ ایرانی که در اخبار جهان بارها دیدهام بعضی ملتها فقط به خاطر اختلاف مذهب حتی تحمل یکدیگر را ندارند، این صحنه واقعاً تکاندهنده بود. در هند، تنوع مذهبی فقط یک واقعیت اجتماعی نیست؛ بخشی از زندگی روزمره است. شما همزمان صدای اذان مسجد را میشنوید و زنگ نیایش معبد هندو را. در بازارها، فروشنده سیک با عمامه بزرگ، کنار مغازهدار مسلمان یا هندو کار میکند. این همزیستی شاید پر از چالش باشد، اما واقعیت این است که هندیها یاد گرفتهاند با وجود اختلافهای مذهبی، در کنار هم زندگی کنند.
این تجربه به من نشان داد که هند فقط سرزمین رنگها و جشنها نیست، بلکه سرزمین پذیرش و همزیستی است؛ چیزی که در بسیاری از نقاط دنیا هنوز یک آرزوست.
ارزانی برای ایرانیها
از غذا تا تاکسی و خرید، هزینهها در بسیاری از شهرهای هند پایینتر از ایران است. همین موضوع باعث میشود بتوانید سفر طولانیتری را تجربه کنید
فستیوالهای دیوانهوار
از هولی (جشن رنگها) تا دیوالی (جشن نورها)، هندیها عاشق جشن گرفتناند. انرژی، موسیقی و رقص خیابانی شما را مبهوت میکند.
بسیاری از بزرگترین جشنوارههای هند، مذهبی است و یا از تقویم هندو یا اسلامی پیروی می کنند؛ تاریخ فستیوالها، ممکن است هر سال تغییر کنند، اما شور و شوق برگزاری جشنها هرگز تغییر نمی کند. هر کجا که بروید، باید انتظار آتش بازی، رنگ، آواز، رقص و غذاهای متنوع را داشته باشید.
جشن دیوالی یا جشن نور، پنج روز طول میکشد و خانهها با چراغها و نقشهای رنگی تزئین میشوند. هولی، جشنوارهی معروف رنگهاست که در آن مردم با پرتاب رنگهای شاد به هم، عشق و پیروزی خیر بر شر را جشن میگیرند. جشن دوسهرا با سوزاندن آدمکهای شیطانی و آتشبازی همراه است و گانش چاتورتی، تولد خدای فیلسر هندوها، با رژهی مجسمههای عظیم برگزار میشود.
از دیگر جشنهای مهم میتوان به کریشنا جانماشتامی با هرمهای انسانی و ظروف پر از کشک، ماهاشیوراتری که شب ازدواج شیوا و پارواتی است، ناواراتری و دورگا پوجا که نه روز پرستش و رقص سنتی را دربرمیگیرد، و جشن برداشت محصول اونام در ایالت کرالا اشاره کرد که با رقصهای بومی و کارناوالهای خیابانی برگزار میشود. هر کدام از این جشنها، تصویری زنده از فرهنگ و باورهای مردم هند هستند.
برای مطالعهی کامل و آشنایی با جزئیات این فستیوالها، پیشنهاد میکنم حتماً پست جشنها و فستیوالهای هند را در مجله گردشگری توریزما بخوانید.
غذاهای خیابانی خوشمزه اما پرریسک
سمبوسههای تند، چای ماسالا، یا پکوُراها وسوسهانگیزند، اما برای معدهی حساس ایرانیها گاهی سختهضم میشوند. تجربهشان هم ترسناک است و هم لذتبخش.
غذاهای خیابانی هند، ریشه در تاریخ عمیقی دارند که به دوران باستان باز می گردد؛ در دوران مغول، فروشندگان در خیابانهای دهلی جمع شده و کباب و نان به مردم محلی می فروختند. با گذشت زمان و تغییر ذائقهی مردم، غذاهای خیابانی تکامل یافتند و تأثیرات فرهنگها و سنتهای مختلف را در خود جای دادند. امروزه، میلیونها فروشندهی هندی طیف متنوعی از غذاها را در خیابانها سرو می کنند.
- آلو تیکی
تیکی غذایی است که هر بار که در حال گشت و گذار در خیابانها باشید حتما توجه شما را جلب خواهد کرد. سیب زمینی پوره شده مخلوط با ادویهها سرخ می شود تا تیکیهای داغ و ترد به دست آیند. این غذا که گاهی با چاتنی تمر هندی و گاهی با ترکیبی از تمر هندی و نعناع سرو می شود، بمبی از طعمهای خوشمزه است. بعضی فروشندگان نیز این غذا را با فلفل قرمز و پیاز تزئین کرده و به خوش طعمی آن می افزایند.
- وادا پائو
وادا پائو، یک برگر تند به سبک هندی، یک غذای اصیل مراتی است که به لطف فلفلهای تند داخلش، معدهی شما را حسابی داغ می کند. وادا پائو برای طعم بهتر، با چاتنیهای مختلفی سرو می شود که گشنیز رایج ترین آنهاست. وقتی در بمبئی هستید، خوردن وادا را فراموش نکنید.
- بادلی
بادلی یک میان وعدهی تند است که از مخلوطی از دابلی ماسالای مخصوص و سیب زمینی آب پز تهیه می شود و سپس در نان برگر قرار می گیرد که به آن لادی پاو نیز می گویند. این غذا با چاشنیهای مختلفی مانند سیر، تمرهندی، خرما و فلفل چیلی همراه بوده و با بادام زمینی بو داده و انار، تزیین می شود.
- پادو
این خوراکیهای کوچک و خوشمزه در خیابانهای جنوب هند به فروش می رسند. خمیر این غذا از برنج و عدس سیاه تهیه شده که در قالب مخصوص ریخته می شود تا غذای اصلی به دست آید. این غذا شروع بسیار خوبی به عنوان صبحانه بوده، می تواند به عنوان میان وعدهی عصرانه نیز مصرف شود. بهتر است این توپها را با چاتنی نارگیل و قهوه دم کرده میل کنید.
- باجی
باجی، غذایی اشتها آور، گرم، تند و پر از طعمهای مختلف است که با پاوهای کره ای سرو شده و کمی لیمو و پیاز در کنارش، آن را بسیار خوشمزه تر می کند. این غذا که با کاری غلیظ سبزیجات و نان رول شده تهیه می شود، در منطقهی ماهاراشترای هند متولد شده و اکنون تمام کشور شیفتهی طعم آن هستند. از فروشندگان چرخ دستی گرفته تا هتلهای ۵ ستاره، می توانید آن را در همه جا پیدا کنید. با این وجود، پاو باجی آبدار و خوش طعم، زمانی که در یک چای تاپری خورده شود، بهترین طعم را دارد! تا زمانی که دستانتان را کاملاً به کره آغشته نکنید، طعم واقعی آن را نچشیدهاید.
- بلپوری
وقتی در چوپاتی هستید، خوردن بلپوری از واجبات است! بلپوری از سواحل بمبئی به سایر نقاط هند رفته و به یکی از غذاهای خیابانی اصلی تبدیل شده است. در طول روز صدها فروشنده خواهید دید که این میان وعدهی سبک را می فروشند. همچنین، این غذا یک وعدهی عالی برای کسانی است که رژیم غذایی دارند؛ این افراد می توانند با خیال راحت، بلپوری را میل کنند زیرا کالری بسیار کمی دارد. این غذا از برنج پفکی تهیه شده که به خوبی با ادویههای تند، چاتنی، پیاز ریز خرد شده و گوجه فرنگی مخلوط می شود.
- میسال پاو
یکی از معدود شگفتیهای بمبئی، این غذای خیابانی فوقالعاده محبوب، میسال پاو، است. این غذا شامل دو یا سه نان است که با کاری تهیه شده از لوبیا و ترکیبی از ادویهها سرو می شود. پوها یا چیدوا، برگ گشنیز، نامکین و پیاز خرد شده به کاری اضافه می شوند که طعم آن را هزار برابر بهتر می کند. تقریباً هر فروشنده غذای خیابانی، میسال پاو را در منوی غذایی خود می فروشد.
پیش از سفر به هند حتماً سایتهای گردشگری زیر را مطالعه کنید:
۱. سازمان گردشگری هند (Incredible India – رسمی)
https://www.incredibleindia.org
(منبع رسمی دولت هند برای معرفی جاذبهها، فرهنگ و راهنمای سفر)
۲. Lonely Planet – Travel Guide for India
https://www.lonelyplanet.com/india
(یکی از معتبرترین راهنماهای سفر در جهان که جزئیات زیادی درباره فرهنگ و تجربه سفر به هند دارد)
۳. National Geographic – India
https://www.nationalgeographic.com/travel/destination/india
(محتواهای تصویری و متنی معتبر درباره جاذبهها و فرهنگ هند)
