شهر سنگی زنگبار قطعاً باید در بالای لیست سفرهایت قرار بگیرد چون اینجا فقط یک مقصد گردشگری معمولی نیست. کوچههای پیچدرپیچ، دیوارهای سنگی پوشیده از گلها، بوی ادویههای گرم و صدای موجهای آرام اقیانوس، همه دست به دست هم میدهند تا سفری فراموشنشدنی بسازند. در ادامه با مجله گردشگری توریزما همراه باشید تا با شهر سنگی بیشتر آشنا شوید:
شهر سنگی زنگبار در یک نگاه
اگر دنبال جایی هستید که تاریخ، فرهنگ، دریا و ماجراجویی همه با هم قاطی شده باشند، شهر سنگی زنگبار دقیقاً همان مقصد رویایی است. این شهر مثل یک کتاب قدیمی است که هر کوچهاش یک داستان تازه برای گفتن دارد؛ داستانهایی از بازرگانان، دریانوردان و تمدنهایی که رد پایشان هنوز روی دیوارهای سنگی باقی مانده است.
شهر سنگی زنگبار کجاست؟
شهر سنگی زنگبار (Stone Town) در سواحل غربی جزیرهٔ زنگبار، که خود بخشی از کشور تانزانیا در شرق قارهٔ آفریقاست، قرار دارد. این شهر از نظر جغرافیایی در کرانههای اقیانوس هند و در عرضهای جغرافیایی نزدیک به خط استوا واقع شده است.
موقعیت ساحلی شهر سنگی باعث شده است که در طول تاریخ بهعنوان بندری مهم برای تجارت دریایی میان آفریقا، خاورمیانه، هند و جنوب شرق آسیا شناخته شود. همچنین نزدیکی آن به مسیرهای اصلی دریایی اقیانوس هند، نقش کلیدی در شکلگیری بافت فرهنگی، اقتصادی و تاریخی شهر داشته و آن را به یکی از مهمترین مراکز تاریخی و فرهنگی شرق آفریقا تبدیل کرده است.
دلیل نامگذاری شهر سنگی
نامگذاری «شهر سنگی» بهخاطر ساختمانهایی است که عمدتاً از سنگ مرجانی ساخته شدهاند. این سنگها هم مقاوماند و هم در برابر گرمای استوایی عایق طبیعی به حساب میآیند. ملاتهای سنتی که در ساخت خانهها، مساجد و بناهای تاریخی شهر استفاده شده، در مقایسه با سکونتگاههای چوبی اطراف، ظاهری مستحکم و «سنگی» به شهر داده است.
تاریخچه شهر سنگی زنگبار
تاریخچهٔ کوتاه این شهر به حدود قرن نهم میلادی بازمیگردد، زمانی که بازرگانان عرب و ایرانی (بهویژه شیرازیها) در سواحل زنگبار ساکن شدند و نخستین هستههای شهری را بنا نهادند. در قرون بعد، بهویژه در سدههای هجدهم و نوزدهم میلادی و در دوران حاکمیت سلاطین عمان، شهر سنگی به مرکز سیاسی و تجاری زنگبار تبدیل شد و ساختمانهای سنگی بزرگ، کاخها و بازارها در آن ساخته شد. از آن زمان، این نام بهعنوان نمادی از هویت تاریخی، معماری ماندگار و نقش مهم شهر در تجارت اقیانوس هند باقی مانده است.
زنگبار قرنها به عنوان قلب تجارت ادویه شناخته میشد. میخک، دارچین و جوز هندی از همین بندر به سراسر جهان صادر میشدند. اعراب عمانی، بازرگانان ایرانی (بهویژه شیرازیها) و بعدها پرتغالیها و انگلیسیها هرکدام بخشی از هویت شهر را شکل دادهاند.
در سال ۲۰۰۰، شهر سنگی بهدلیل ارزش تاریخی و معماری خاصش در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
معماری منحصربهفرد شهر سنگی
معماری شهر سنگی زنگبار آمیزهای چشمنواز از فرهنگها و تمدنهای مختلف است. شهر، کوچههای باریک و پیچدرپیچ دارد و برای خانههایی که با سنگهای مرجانی ساخته شدهاند، بالکنهای چوبی، پنجرههای مشبک و درهای چوبی بزرگ قرار دادهاند.
معاری شهر سنگی زنگبار
هرکدام از این عناصر معماری، روایتگر نفوذ فرهنگهای عربی، ایرانی، هندی و آفریقایی هستند. درهای بزرگ چوبی با میخهای برنجی فقط در نیستند؛ شناسنامه خانوادهها هستند. طرحهای گلدار، نوشتههای عربی و نمادهای هندویی هرکدام معنی خاصی دارند. مساجد قدیمی، کاخهای سلطنتی مانند «خانه عجایب» و بازارهای سنتی با سقفهای بلند و تهویه طبیعی، همگی نشاندهنده سازگاری هوشمندانه معماری با اقلیم گرم و مرطوب منطقهاند. کوچهها آنقدر باریکاند که انگار شهر عمداً میخواسته شما را گم کند! اما همین گم شدن، بخشی از لذت سفر به تانزانیا است.
پیشنهاد ویژه
پرواز امارات، هتل ۵ ستاره، گشتهای جذاب
مهمترین جاهای دیدنی شهر سنگی
خانه فردی مرکوری
۱
خانه فردی مرکوری
خواننده افسانهای گروه Queen در همین شهر به دنیا آمده و خانهاش حالا تبدیل به موزهای کوچک و پرطرفدار شده است. خانهٔ موزهٔ فردی مرکوری در شهر سنگی زنگبار، محل تولد او و یکی از جاذبههای فرهنگی مهم این شهر تاریخی است. این خانه که در یکی از کوچههای قدیمی شهر قرار دارد، امروزه به موزهای کوچک تبدیل شده و تصاویری از دوران کودکی فردی، اطلاعاتی دربارهٔ خانوادهاش و بخشی از زندگی شخصی و هنری او را به نمایش میگذارد. اگرچه فردی مدت زیادی در این خانه زندگی نکرد، اما این مکان برای طرفدارانش اهمیت نمادین فراوانی دارد و بهعنوان پیوندی میان هویت جهانی او و ریشههای زنگباریاش شناخته میشود. بازدید از این خانهموزه، فرصتی است برای لمس آغاز زندگی هنرمندی که از شهری کوچک در سواحل اقیانوس هند به قلههای شهرت جهانی رسید.
فردی مرکوری، با نام اصلی فروخ بُلسارا، یکی از برجستهترین و تأثیرگذارترین هنرمندان تاریخ موسیقی راک جهان است. او در ۵ سپتامبر ۱۹۴۶ در شهر سنگی زنگبار متولد شد و بعدها بهعنوان خوانندهٔ اصلی، ترانهسرا و چهرهٔ نمادین گروه افسانهای Queen به شهرتی جهانی رسید.
فردی بهخاطر صدای قدرتمند، گسترهٔ صوتی کمنظیر، اجرای پرشور روی صحنه و شخصیت کاریزماتیکش شناخته میشود. خانوادهٔ او ریشهٔ ایرانی–پارسی داشتند و در کودکی، زنگبار را ترک کرد و به هند و سپس به بریتانیا مهاجرت نمود؛ جایی که استعداد هنریاش شکوفا شد و آثار ماندگاری چون Bohemian Rhapsody، We Are the Champions و Somebody to Love را خلق کرد. او در سال ۱۹۹۱ درگذشت، اما همچنان بهعنوان یکی از اسطورههای جاودانهٔ موسیقی جهان شناخته میشود.
۲
قصر عجایب (House of Wonders)
بزرگترین ساختمان شهر سنگی که زمانی نماد مدرنیته بوده؛ اولین ساختمان با برق و آسانسور در شرق آفریقا!
خانهٔ عجایب شهر سنگی زنگبار (House of Wonders) یکی از شاخصترین و مشهورترین بناهای تاریخی این شهر است که در ساحل غربی جزیره و در مجاورت کاخهای سلطنتی قرار دارد. این ساختمان در سال ۱۸۸۳ میلادی به دستور سلطان برغش بن سعید، یکی از سلاطین عمانی زنگبار، ساخته شد و بهعنوان کاخی تشریفاتی و محلی برای برگزاری مراسم رسمی مورد استفاده قرار میگرفت.
نام «خانهٔ عجایب» به این دلیل بر آن نهاده شد که نخستین بنای زنگبار بود که به فناوریهای مدرن آن زمان مانند برق، آسانسور و آب لولهکشی مجهز شد؛ امکاناتی که در آن دوره برای مردم منطقه شگفتانگیز و بیسابقه بودند. معماری این بنا ترکیبی از سبکهای عربی، اروپایی و سواحیلی است و ایوانهای ستوندار، سقفهای بلند و پنجرههای بزرگ آن، جلوهای خاص به نمای ساحلی شهر بخشیدهاند.
۳
قلعه قدیمی زنگبار
قلعهٔ قدیمی زنگبار (Old Fort) که با نام «نگومه کونگوه» نیز شناخته میشود، یکی از کهنترین و مهمترین بناهای تاریخی شهر سنگی زنگبار است و در کنار خانهٔ عجایب و در ساحل غربی جزیره قرار دارد. این قلعه در اواخر قرن هفدهم میلادی، حدود سال ۱۶۹۸، بهدست عمانیها و بر روی بقایای یک کلیسای پرتغالی ساخته شد. هدف اصلی از ساخت قلعه، دفاع از شهر در برابر حملات دریایی و حفظ قدرت سیاسی حاکمان جدید بود، به همین دلیل دیوارهای ضخیم سنگی، برجهای دیدهبانی و حیاط مرکزی بزرگ در طراحی آن نقش اساسی دارند. معماری قلعه ساده، مستحکم و کاربردی است و بیشتر جنبهٔ نظامی دارد تا تزئینی. امروزه قلعهٔ قدیمی کاربری فرهنگی پیدا کرده و درون آن فضاهایی برای برگزاری نمایشگاههای هنری، اجراهای موسیقی سنتی، بازار صنایعدستی و رویدادهای فرهنگی محلی ایجاد شده است. این قلعه نهتنها یادگاری از دوران کشمکشهای استعماری زنگبار است، بلکه بهعنوان مکانی زنده و پویا، پیوندی میان تاریخ کهن و فرهنگ معاصر شهر سنگی برقرار میکند..
۴
کلیسای مسیح (Christ Church)
این کلیسا درست روی محل سابق بازار برده ساخته شده؛ جایی که تاریخ تلخ و امید به آینده در هم گره خوردهاند.
۵
بازار داراجانی
بازار داراجانی (Darajani Market) قلب تپندهی زندگی روزمره در شهر سنگی زنگبار است. داراجانی فقط یک بازار نیست، بلکه مکانی برای تماشای سبک زندگی مردم محلی است. انی بازار بهترین مکان برای خرید سوغات از قبیل ادویه و صنایع دستی محلی است. همهچیز اینجا با قیمتهای محلی و مناسب عرضه میشود و همین موضوع آن را به تجربهای متفاوت برای گردشگران تبدیل کرده است.
از نظر امنیت، بازار در طول روز امن است اما بهدلیل شلوغی بهتر است مراقب وسایل شخصی باشید و اشیای قیمتی را در معرض دید قرار ندهید.
بهترین زمان بازدید، صبح زود است؛ زمانی که بازار پرجنبوجوشتر و اجناس تازهتر هستند.
بازار داراجانی در فاصلهی کوتاهی از جاذبههای اصلی استونتاون قرار دارد و بهراحتی با پیادهروی قابل دسترسی است؛ به همین دلیل بازدید از آن معمولاً در برنامهی بیشتر تورهای زنگبار گنجانده میشود.
غذاهای خیابانی معروف شهر سنگی
وقتی شب در کوچههای شهر سنگی قدم میزنید، بوی ادویههای تند و شیرینیهای گرم همه جا را پر میکند. بازار شبانهٔ فورودهانی مثل قلب زندهٔ شهر میتپد و هر دکه پر است از غذاهایی که نه تنها باعث رفع گرسنگی میشوند، بلکه داستانی از فرهنگهای مختلف را بازگو میکنند.
پیتزای زنگباری
پیتزای زنگبار یک غذای خیابانی منحصربهفرد است که برخلاف نامش، هیچ شباهتی به پیتزای ایتالیایی ندارد! این پیتزا که ترکیبی از طعمهای هندی، عربی، اروپایی و آفریقایی است، بازتابی از هویت خود جزایر زنگبار به شمار میآید. این غذای خیابانی بسیار محبوب، در بازار شبانهٔ باغهای فورودهانی در شهر سنگی شهرت فراوانی دارد. پیتزای زنگبار در واقع خمیری نازک است که با ترکیبی متنوع از مواد مختلف پر میشود، تا شده و سپس در روغن سرخ میگردد. این غذا نمادی از تلاقی فرهنگها و طعمهایی است که بهندرت در جای دیگری از جهان کنار هم قرار میگیرند. تجربهٔ چشیدن آن، همانقدر که غیرمنتظره است، نشاندهندهٔ روح آرام، چندفرهنگی و منحصربهفرد زندگی ساحلی در تانزانیاست.
سمبوسه (Samosa)
مثلثهای سرخشدهٔ خمیری که با گوشت، مرغ یا سبزیجات پر شده و ترد و خوشطعم هستند.
میگوهای کبابی
میگوهای تازه که روی آتش یا ذغال کباب میشوند و با ادویههای محلی مزهدار میشوند؛ طعم دریایی و تند دارند.
چاپاتی و نانهای محلی
نانهای نازک و نرم که گاهی با پنیر، سبزیجات یا سسهای مخصوص سرو میشوند.
کبابهای زنگباری
کباب زنگباری (Zanzibar Kebab) با کبابهای معمولی تفاوتهایی قابل توجه دارد. اولاً، گوشت یا مرغ مورد استفاده با ادویههای محلی خاص زنگبار مانند کاری، زنجبیل، دارچین و هل مزهدار میشود که طعمی شیرین، تند و گرم ایجاد میکند. ثانیاً، روش پخت آن اغلب روی آتش زغال یا منقلهای کوچک خیابانی است که باعث میشود گوشت علاوه بر طعم ادویهها، عطر دودی جذابی هم پیدا کند. سومین تفاوت، سرو آن است: کباب زنگباری معمولاً با نان تازه، سبزیجات، سسهای تند و گاهی لیمو تازه ارائه میشود و گاهی با سسهای شیرین محلی ترکیب میگردد که تجربهای متفاوت از کبابهای معمولی میدهد.
بهترین زمان سفر به شهر سنگی
بهترین زمان برای بازدید از شهر سنگی زنگبار معمولاً ماههای خشک و معتدل از ژوئن تا اکتبر است، زمانی که بارندگیها کم است و هوا گرم اما نه طاقتفرساست. در این فصل، شبهای بازار فورودهانی دلپذیر و خیابانها برای گشتوگذار و امتحان کردن غذاهای خیابانی مناسبتر هستند. همچنین دمای اقیانوس برای شنا و ورزشهای آبی ایدهآل است و امکان بازدید از جزایر اطراف و قایقسواری راحتتر فراهم میشود. فصل کوتاه دیگری که بازدید محبوب دارد، ماه دسامبر تا فوریه است که هوا نسبتاً خشک و گرم است، اما در این زمان ممکن است جمعیت گردشگران بیشتر باشد.
نکات مهم برای بازدید از شهر سنگی
- یرای ویزای تانزانیا حداقل ده روز پیش از سفر اقدام کنید.
- ترجیحاً از ماههای خشک برای بازدید استفاده کنید.
- پوشش مناسب و سبک برای هوای گرم و مرطوب به همراه داشته باشید.
- نقدینگی محلی (شیلینگ تانزانیا) برای خریدهای کوچک و بازارها لازم است.
- امتحان کردن غذاهای خیابانی و میوههای تازه فراموش نشود.
- احترام به فرهنگ و آداب محلی، بهویژه در مساجد و محلههای سنتی، ضروری است.
- کوچههای شهر سنگی باریک و پیچدرپیچ است؛ با یک راهنما به گشت و گذار بروید.
- کفش راحت و سبک توصیه میشود.
- مراقبت از خوراکی و نوشیدنیها در بازارها و خیابانها اهمیت دارد.
- از تورهای محلی یا راهنما برای شناخت بهتر تاریخ و فرهنگ جزیره بهره ببرید.
- ادویهها، قهوه محلی و زیورآلات نقره از بهترین انتخابها برای سوغات هستند.
سوالات متداول شهرسنگی زنگبار
۱. آیا شهر سنگی زنگبار برای سفر خانوادگی مناسب است؟
بله، محیط امن و جاذبههای متنوعی برای همه سنین دارد.
۲. چند روز برای بازدید از شهر سنگی کافی است؟
۲ تا ۳ روز برای دیدن جاذبههای اصلی مناسب است.
۳. آیا شهر سنگی زنگبار گران است؟
در مقایسه با مقاصد لوکس، هزینهها متوسط و قابل مدیریت است.
۴. آیا نیاز به ویزا برای سفر به زنگبار داریم؟
بله، اما معمولاً ویزا در بدو ورود صادر میشود.
۵. بهترین سوغات شهر سنگی چیست؟
ادویههای معطر زنگبار و صنایع دستی چوبی.
۶. چرا شهر سنگی زنگبار مقصدی خاص است؟
چون کمتر جایی در دنیا پیدا میشود که اینهمه فرهنگ، تاریخ و زیبایی طبیعی در یک نقطه جمع شده باشد.
۷. پوشش مناسب برای بازدید از شهر سنگی چیست؟
بهخاطر فرهنگ محلی، پوشیدگی نسبی در لباس پوشیدن توصیه میشود.
۸. امنیت شهر سنگی زنگبار چگونه است؟
شهر نسبتاً امن است و بیشتر جاها را میتوان پیاده رفت، اما باید مراقب وسایلتان در مکانهای شلوغ مانند بازار داراجانی باشید و وسایل ارزشمند را رها نکنید. بهتر است شبها بهتنهایی در کوچههای کمنور راه نروید و برای رفتوآمد بعد از تاریکشدن هوا از تاکسیهای معتبر استفاده کنید.
۹. سیستم حمل و نقل در شهر سنگی چگونه است؟
داخل شهر بیشتر با پیادهروی میشود رفتوآمد کرد چون خیابانها خیلی باریکاند و بسیاری از جاذبهها نزدیک به هم هستند.
تاکسیهای محلی: در شهر و از/به فرودگاه/بندر موجودند، قیمت اغلب باید قبل از سوارشدن توافق شود.
Bajaaji / Tuk-tuk: سهچرخههای کوچک برای مسیرهای کوتاه مناسب و ارزان.
Dala-dala: مینیبوسهای محلی ارزان برای مسیرهای طولانیتر در جزیره که تجربه محلیتری فراهم میکنند اما کند و شلوغاند.
منابع تکمیلی برای سفر به شهر سنگی
- راهنمای رسمی و جامع شهر سنگی زنگبار – شامل نکات ایمنی، دیدنیها و توصیههای سفر:
https://wearezanzibar.com/destinations/west/stone-town/stone-town-guide - راهنمای ایمنی سفر به زنگبار (انگلیسی) – اطلاعات عملی درباره امنیت در استونتاون و کل زنگبار:
https://zanzibarsafaritours.com/blog/is-zanzibar-safe-for-travelers - راهنمای کلی ایمنی سفر (TravelSafeSOS) – نکات ایمنی ۲۰۲۶ برای گردشگران در زنگبار: https://travelsafesos.com/travel-info/is-zanzibar-safe-to-travel-to/
