یکی از جاذبه های گردشگری شهر تفلیس که در بافت قدیم شهر حتماً به آن برخورد خواهید کرد، حمام های گوگردی تفلیس هستند. این حمام ها که از آب گرم طبیعی و آتشفشانی تغذیه می شوند، علاوه بر ریلکسیشن، خاصیت درمانی هم دارند. صرف نظر از بوی تند گوگرد، معمولاً گردشگران ایرانی عاشق این حمام ها می شوند؛ بعضی ها برای سلامت پوستی و برخی برای تاثیرات تنفسی، اما بیشتر برای تفریح و آرامش به این حمام ها مراجعه می کنند. پیشنهاد می کنیم تا در ادامه با ما در مجله گردشگری توریزما همراه باشید تا از داستان حمام های گوگردی تفلیس سر دربیاوریم!
اگر قبلاً نوشتههای ما دربارهی سفر به تفلیس را خوانده باشید، یادتان هست که گفته بودیم که بخش قدیمی شهر یا همان اولد تاون، از جذابترین قسمتهای تفلیس است. یکی از دیدنیهای معروف این منطقه، حمامهای گوگردی تفلیس هستند؛ یادگار دوران سلطه رومیها!
حمام های گوگردی تفلیس در یک نگاه
وجود “چشمههای آب گرم طبیعی” در تفلیس باعث شکلگیری این حمام های گوگردی شده است. این چشمهها علاوه بر آنکه جلوهای طبیعی و متفاوت به شهر دادهاند، خواص درمانی هم دارند. گفته میشود آب گوگردی برای بیماریهایی مثل روماتیسم، مشکلات پوستی و درد مفاصل بسیار مفید است. مهمتر از همه اینکه خاصیت آرامشبخش این آبها ثابت شده و استرس و خستگی را از تن افراد دور میکند.
به همین دلایل بود که حمامهای گوگردی ساخته شدند تا مردم بتوانند به راحتی از این آبهای معدنی استفاده کنند. بیشتر (اما نه همه) حمامهای گوگردی تفلیس در منطقه آبانوتوبانی، در مجاورت رودخانه و نه چندان دور از قلعه قدیمی شهر واقع شدهاند. آبانوتوبانی، با گنبدهای آجری که مانند تپههای خاکی از زمین بیرون زدهاند، شناخته میشود. این طراحی اجازه میدهد نور طبیعی به داخل حمامها جریان یابد و تهویهای برای خروج بخار سولفور فراهم میکند.
تاریخچه مختصر حمام های گوگردی تفلیس
تاریخچه حمام های گوگردی، تاریخ خود تفلیس است. مکان این شهر به طور خاص به دلیل چشمههای آب گرمی که در زیر زمین جریان دارند و حتی الهامبخش نام آن بودهاند، انتخاب شده است – تفلیس به معنای “مکان گرم” است.
بر اساس افسانههای محلی، در قرن ۵ میلادی، پادشاه واختانگ گرگاسالی هنگام شکار با شاهین خود، به این آبهای گرم گوگردی برخورد کرد. شاهین مدتی در بالای این چشمه ها چرخید، سپس به زمین نشست و جان باخت (شاید به دلیل بخارات گوگردی). پادشاه این را به عنوان یک نشانه در نظر گرفت و این مکان را به عنوان پایتخت سرزمینش برگزید.
میتوانید مجسمه این پرنده را که به شکل جاودانه در پل نزدیک حمامها قرار دارد، ببینید.
قدیمیترین حمامهای گوگردی تفلیس به قرون میانه بازمیگردند و در دورههای مختلف – از سلطه امویان و عباسیان تا فرمانروایی پادشاهان گرجی و سپس صفویان – بارها بازسازی شدهاند.
پیوند با معماری و فرهنگ ایرانی
در دوره صفوی (قرن ۱۶ و ۱۷ میلادی)، تفلیس تحت نفوذ ایران بود و بسیاری از سازههای شهری با الگوهای ایرانی ساخته شدند. حمامهای گوگردی نیز دقیقاً در همین زمان با الهام مستقیم از حمام ایرانی و با مشارکت معماران ایرانی بازسازی شدند.
معماری گنبدیشکل حمام های گوگردی تفلیس که از بیرون به صورت کپههای آجری دیده میشوند، بسیار شبیه به حمامهای سنتی ایرانی در شهرهایی مثل کاشان، شیراز، و اصفهان است. حتی واژه آبانوتوبانی (به گرجی: აბანოთუბანი) در زبان گرجی از دو بخش تشکیل شده: «آبانو» (به معنی حمام – برگرفته از واژه فارسی «آب») و «توبانی» به معنی محله.
درست مانند گرمابه ایرانی، حمام های گوگردی تفلیس هم فقط محل شستوشو نبودند؛ بلکه مرکز دیدار، گفتگو، استراحت و حتی مذاکرههای سیاسی بودند. در قرن ۱۹ میلادی، الکساندر پوشکین شاعر روسی، در سفرنامهاش نوشت: «حمامهای تفلیس بهترین حمامهایی هستند که در زندگی دیدهام.»
بهترین حمام های گوگردی تفلیس
در گذشته، این منطقه دارای حدود ۶۵ حمام بود که در قرن ۱۳ میلادی به ثبت رسیدند. امروزه، تنها پنج حمام مطرح در این منطقه باقی ماندهاند. این حمام های گوگردی به دلیل طراحی گنبدیشکل و استفاده از چشمههای آب گرم طبیعی، به یکی از جاذبههای گردشگری مهم تفلیس تبدیل شدهاند .در این بخش تعدادی از بهترین انتخاب ها برای تجربه بهتر از حمام های گوگردی تفلیس را به شما معرفی می کنیم:
حمام اوربلیانی (Orbeliani Bath)
نام محلی: چِرِه لی آبانو (Chreli Abano)
این حمام به خاطر نمای باشکوهش شهرت دارد. سردرش با کاشیکاریهای آبی و طرحهای خاورمیانه ای تزئین شده و ظاهرش شبیه یک مسجد ایرانی است. بعضیها آن را «حمام ایرانی» می نامند. فضای داخلی این حمام هم بسیار زیباست؛ ترکیبی از دیزاین سنت و مدرن. بیشتر گردشگران خارجی به سراغ این حمام میآیند چون امکانات لوکستری نسبت به بقیه حمام های گوگردی تفلیس دارد.
مهمانان میتوانند از حمامهای خصوصی یا عمومی، ماساژ و لایهبرداری پوست (کیشی) بهرهمند شوند.
حمام گولو (Gulo’s Thermal Spa)
این حمام به دلیل محیط دوستانه و قیمت مناسبش محبوب است. خدمات آن شامل حمامهای خصوصی و ماساژ است. این حمام برای کسانی که به دنبال تجربهای سنتی و مقرونبهصرفه هستند، مناسب است.
حمام سلطنتی (Royal Bath)
“حمام سلطنتی” یکی از گنجینههای برجسته تفلیس قدیم به جا مانده از قرن هجدهم است. این حمام که توسط تیم حرفهای و ماهر اداره میشود، معماری داخلی به سبک شرقی دارد. با فضایی دنج و راحت، ترکیبی از بهترین خدمات حمام و یک تجربه دلپذیر تفلیسی است.
جهت رزرو این حمام گوگردی تفلیس می توانید با از طریق وبسایت (در بالا) اقدام کنید.
حمام بوهِما (Bohema Bath)
نام پیشین: Mirzoyev Bath
این حمام اصلاً لوکس و لاکچری نیست! یکی از قدیمیترین حمام های گوگردی تفلیس است و معماری آن با نمای سنگ قدیمی و کاشیهای سنتی از فاصله دور مشخص است. خدمات آن شامل حمامهای خصوصی، کیشی و ماساژ است.
این حمام مناسب برای کسانی که به دنبال تجربهای سنتی و اصیل و البته مقرون به صرفه هستند.
حمام شماره ۵ (Bathhouse No. 5)
این حمام به دلیل قیمت مناسب و خدمات باکیفیتش شناخته میشود. خدمات آن شامل حمامهای خصوصی، کیشی و ماساژ است. بازهم مناسب برای کسانی که به دنبال تجربهای مقرونبهصرفه و باکیفیت هستند.
حمام شاه عباس تفلیس
وقتی صحبت از حمام های گوگردی تفلیس به میان میآید، حتماً نام حمام شاه عباس تفلیس نیز در ذهن بسیاری نقش میبندد. حمامی که با نمای کاشیکاریشده و معماری ایرانی، فضایی رازآلود و چشمنواز دارد. بیشتر شبیه یک بنای صفوی به نظر میرسد تا یک حمام ساده. همین تعاریف باعث شده است که بسیاری از مسافران به عنوان یکی از دیدنیترین نقاط محله آبانوتوبانی، به دنبال این حمام شاه عباسی بگردند.
اما نکته جالب اینجاست که «حمام شاه عباس تفلیس» در حقیقت همان حمام چرهلی آبانو (Chreli Abano) است؛ مشهورترین حمام گوگردی تفلیس. به دلیل شباهت معماری این بنا با آثار ایرانی و کاشیکاریهای صفوی، در میان ایرانیان و برخی منابع گردشگری به نام حمام شاه عباس شناخته میشود. بنابراین اگر در سفر به تفلیس قصد بازدید از حمام شاه عباس را دارید، کافی است به محله آبانوتوبانی بروید و از چرهلی آبانو دیدن کنید.
پل عشق تفلیس
درست در همین محله آبانوتوبانی و کنار حمام شاه عباس تفلیس (چرلیآبانو)، یک پل کوچک و رمانتیک قرار دارد. این پل به نام “پل عشق تفلیس” شناخته میشود. پل عشق روی رودخانهٔ باریکی به نام لِگوتاخِوی ساخته شده و بهخاطر قفلهایی که عاشقان بر نردههایش میبندند، به یکی از نمادهای محبوب شهر بدل شده است.
پل عشق در محله حمام های تفلیس
رسم قفل عشق بر روی این پل بسیار جالب است: زوجها نام خود را روی قفل حک میکنند، آن را بر نردههای پل میبندند و کلیدش را در آب رودخانه میاندازند تا پیوند و عشقشان جاودانه شود. فضای اطراف پل با صدای جاری آب، نزدیکی به حمامهای تاریخی و چشمانداز کوچههای قدیمی تفلیس، حالوهوایی بسیار شاعرانه و دلنشین دارد. همین ترکیب باعث شده بازدید از پل عشق بعد از تجربهٔ گرم و آرامشبخش حمام های گوگردی تفلیس، یکی از خاطرهانگیزترین لحظات سفر به تفلیس باشد.
نکاتی که قبل از رفتن به حمام های گوگردی تفلیس باید بدانید
- بهتر است قبل از رفتن به حمام غذا نخورید؛ چون گرمای آب و بخار میتواند حالت ناخوشایندی ایجاد کند. اگر لازم شد چیزی میل کنید، حداقل چند ساعت فاصله بگذارید.
- بعد از حمام، بدن کاملاً خسته و ریلکس میشود. بنابراین بهتر است هیچ برنامهی مهمی برای بعد از آن نداشته باشید و فقط استراحت کنید.
- در این حمامها (مثل ایران قدیم) به جای حوله، معمولاً از لُنگ یا پارچههای مخصوص استفاده میشود.
- آب حمام های گوگردی تفلیس به دلیل وجود عنصر گوگرد، بوی خاصی دارد که شاید در ابتدا کمی تند به نظر برسد، اما نشانهی طبیعی و معدنی بودن چشمههاست. نگران نباشید چون بعد از مدت کوتاهی به این بو عادت خواهید کرد!
- گوگرد موجود در آب برای پوست بسیار مفید است؛ بهویژه برای درمان مشکلاتی مثل آکنه، اگزما و التهابات پوستی.
- این حمامها معمولاً به صورت بخشهای جداگانه “زنانه و مردانه”هستند. اما بعضی بخشها امکان استفاده خانوادگی یا رزرو خصوصی دارند. این ویژگی باعث شده هم خانوادهها و هم گروههای دوستانه تجربهی دلچسبی از حضور در این فضا داشته باشند.
- اگر دوست دارید تجربهتان کاملتر شود، میتوانید از خدماتی مثل “ماساژ سنتی گرجی” یا خدمات “کیسه کشی” حمام های گوگردی تفلیس هم استفاده کنید.
- بهترین زمان برای رفتن به حمام های گوگردی تفلیس، ساعات بعدازظهر است؛ چون هم خلوتتر است و هم بعدش فرصت کافی برای استراحت خواهید داشت.
چگونه به حمام های تفلیس برویم؟
برای رفتن به حمام های گوگردی تفلیس (محله آبانوتوبانی) کار سختی ندارید. چون این مجموعه درست در قلب شهر قدیمی تفلیس (Old Tbilisi) قرار گرفته است؛ در کنار رودخانه کورا و درست زیر دژ تاریخی ناریکالا واقع شده و از شناختهشدهترین نقاط شهر می باشد.
مسیر دسترسی
- پیادهروی از میدان آزادی (Freedom Square): اگر در مرکز شهر و میدان آزادی باشید، کافیست حدود ۱۵ دقیقه پیادهروی کنید تا به محله آبانوتوبانی برسید. در این مسیر از کوچههای قدیمی، کلیساهای تاریخی و رستورانهای سنتی عبور خواهید کرد.
- مترو: نزدیکترین ایستگاه مترو به حمامها، ایستگاه Avlabari است. از آنجا با ۱۰ دقیقه پیادهروی یا تاکسی میتوانید به آبانوتوبانی برسید.
- تاکسی یا Bolt/Yandex: اپلیکیشنهای تاکسی اینترنتی در تفلیس فعال هستند. کافیست مقصد را «Sulfur Baths» یا «Abanotubani» وارد کنید. از مرکز شهر کرایهای حدود ۱۰ تا ۱۵ لاری خواهد داشت.
- تورهای ما: اگر با تورهای گرجستان توریزما تراول سفر می کنید، یکی از تورهای جذاب اختیاری که لیدرهای فارسی زبان ما با ترانسفر رفت و برگشت، به شما عرضه می کنند، همین حمام های گوگردی تفلیس است.
🔹 پیشنهاد توریزما برای گردشگران ایرانی این است که اگر هتل یا محل اقامتتان در مرکز شهر است، پیادهروی تا آبانوتوبانی را انتخاب کنید تا هم حال و هوای شهر قدیمی تفلیس را لمس کنید و هم به راحتی به حمامهای گوگردی برسید.
محله حمام های تفلیس
جهت بزرگنمایی روی نقشه کلیک کنید:
